Người Samaria Nhân Hậu

Suy niệm CN 15 thường niên năm C

 

Có nhiều người làm một việc tốt cách hết sức tự nhiên và dễ dàng. Đó là những người mà luật yêu thương đă ăn sâu vào con tim ḿnh, đă trở thành máu thịt và hơi thở của ḿnh.

 

Người Samaria trong dụ ngôn này là một người như thế: khi gặp một nạn nhân trên đường, anh không cần suy nghĩ ǵ cả mà tự nhiên xuống lừa, cúi xuống lấy dầu và rượu xoa dịu những vết thương của nạn nhân, rồi chở nạn nhân đến quán trọ, bỏ tiền ra nhờ chủ quán tiếp tục lo cho nạn nhân.

 

Khác hẳn với Thầy tư tế và thầy Lêvi: hai người này cũng thấy cảnh đó, nhưng đắn đo suy tính thiệt hơn. Và sau khi suy tính, họ chọn giải pháp "đi qua". Họ thuộc luật rất nhiều đấy, nhưng luật chưa ăn sâu vào tim và chưa trở thành máu thịt và hơi thở của họ.

 

Làm thế nào để có ḷng tốt tự phát như người Samaria? Việc này không phải muốn là được, không phải chỉ cố gắng tập một lần mà có, mà là kết quả của việc thực thi những việc tốt nho nhỏ cách đều đặn và kiên tŕ. Một hành động tốt cao cả là thành quả của nhiều hành động tốt nho nhỏ đă quen làm trước đó. Phần thưởng đích thực của một hành động tốt là nó giúp ta có thể làm thêm những hành động tốt khác một cách dễ dàng hơn.

 

Chuyện kể: Một vị ẩn sĩ sống trong một khu rừng luôn bị một cô gái làng chơi đến cám dỗ. Ngạc nhiên trước sự thanh thản của vị tu hành, nhưng đồng thời cũng nghi ngờ sự bất b́nh thường của người đàn ông, cô liền hỏi một câu chế nhạo: "Thầy không biết yêu sao?"

 

Vị ẩn sĩ trả lời:

- Chưa đến giờ đó thôi?

 

Câu chuyện bỏ lửng tại đó. Một lần kia, trong lúc đi khất thực, vị tu hành phát hiện người con gái hay đến phá phách ḿnh đó bị bọn cướp trấn lột và đánh cho thừa sống thiếu chết bên lề đường. Ông bèn dừng chân lại săn sóc cô ta, chữa các vết thương và đưa cô về thành phố điều trị.

 

Cô gái sững sờ nh́n vị ân nhân mà chưa biết mở lời ra sao, th́ vị ẩn sĩ mỉm cười nói:

- Đă đến giờ rồi đấy, giờ của ḷng thương xót!

 

Người thông luật trong bài Tin Mừng hôm nay hỏi Chúa Giêsu: "Ai là người thân cận của tôi?" Thay v́ trả lời, Chúa Giêsu đă kể dụ ngôn người Samari tốt lành: Một khách bộ hành đi từ Giêrusalem xuống Giêricô, bị bọn cướp đánh nhừ tử, trấn lột, rồi bỏ nằm nửa sống nửa chết bên lề đường. Trong khi hai thầy tư tế và Lê vi "tránh qua bên kia mà đi", th́ người Samari ngoại đạo lại dừng chân, băng bó vết thương, đem nạn nhân về nhà trọ săn sóc.

 

Chúa Giêsu hỏi lại người thông luật: "Vậy ai là người thân cận của kẻ bị cướp?". Hỏi tức là trả lời. Và người thông luật đáp: "Chính là kẻ đă thực thi ḷng thương xót". Chúa Giêsu bảo: "Ông hăy đi, và cũng hăy làm như vậy" (Lc 10, 37).

 

Vị ẩn sĩ trong câu chuyện trên đây và người Samari nhân hậu đă sống luật yêu thương một cách tuyệt vời, đó là "yêu bằng việc làm". Yêu không chỉ trên đầu môi chót lưỡi, rồi phủi tay không làm ǵ cả, mà yêu chính là "miệng nói tay làm", làm thực sự với hết khả năng của ḿnh. Những việc làm cụ thể thường hùng hồn hơn những lời nói suông. Con đường dài nhất là con đường từ trái tim đến đôi tay. Chúa Giêsu muốn chúng ta đi hết con đường đó: "Hăy đi và làm như vậy". Pascal đă nói: "Khuyết tật lớn nhất của một người là phục vụ quá ít cho những kẻ họ yêu thương".

 

Sở dĩ người ta không dám làm một cái ǵ đó cho những người anh em, là v́ họ không có can đảm vượt qua nỗi sợ.

 

Sở dĩ thầy tư tế và thầy Lê vi "tránh qua bên kia mà đi" là v́ các thầy sợ ô uế khi đụng vào xác chết, sợ bọn cướp c̣n ẩn nấp đâu đây, sợ rắc rối phiền hà đến bản thân.

 

Sở dĩ chúng ta không dám làm một cái ǵ đó cho người anh em khi họ cần giúp đỡ, là v́ chúng ta sợ phải thiệt tḥi, sợ tốn công sức, sợ mất thời gian, sợ phải trả giá, sợ đụng đến sự an toàn, tiện nghi của ḿnh. Chúng ta muốn được yên thân! Thầy tư tế và thầy Lêvi đă tự hỏi: "Điều ǵ sẽ xảy ra cho tôi, nếu tôi dừng lại và săn sóc người anh em bị đánh nhừ tử?". Trái lại, người Samari đă đảo ngược câu hỏi: "Điều ǵ sẽ xảy ra cho người anh em bị đánh nhừ tử, nếu tôi không dừng lại và chăm sóc người ấy?" Người Samari tốt lành đă xả thân vào một hành động vị tha đầy nguy hiểm.

 

Yêu thương không phải là cho đi một cái ǵ, nhưng là cho đi chính bản thân. Yêu thương là hy sinh, là quên ḿnh, là hiến thân phục vụ tha nhân: Kahil Gibram có một câu nói chí t́nh: "Bạn cho đi quá ít khi chỉ cho đi của cải. Chỉ khi nào cho đi chính ḿnh, bạn mới thực sự cho đi". Càng đi t́m bản thân, con người càng đánh mất chính ḿnh. Càng co cụm trong vỏ ốc ích kỷ của ḿnh, con người càng chết dần ṃn trong nỗi cô đơn. Càng muốn được yên thân, con người càng vong thân.

 

Nỗi khát khao hạnh phúc của con người chỉ có thể được lấp đầy khi họ biết đến gần, cúi xuống phục vụ tha nhân.

 

Người Kitô hữu chỉ thực sự là con Chúa khi họ dám tiêu hao v́ người khác. Mẹ Têrêsa Calcutta nói: "Kitô hữu là người trao ban chính bản thân ḿnh".

 

Khi đă yêu rồi chúng ta sẽ biết phải làm ǵ cho người anh em. Khi đă yêu rồi chúng ta sẽ có sáng kiến để xả thân v́ mọi người. Khi đă yêu rồi, chúng ta sẽ biết cách làm cho kẻ xa lạ nên người thân cận, kẻ thù địch nên người bạn tốt, chỉ cần chúng ta dám dừng lại, đến gần và cúi xuống trước anh em.

 

Lạy Chúa cuộc sống đạo của chúng con sẽ trở nên phù phiếm nếu cái cốt lơi của đạo là yêu thương chỉ là điều phụ thuộc.

Xin đừng để chúng con loay hoay với những tính toán ích kỷ; chai đá, dửng dưng trước những khổ đau của anh em. Nhưng xin dạy chúng con biết chạnh ḷng xót thương và giúp đỡ những ai đang cần đến chúng con. Amen

 

Chuyện Minh Họa

 

a) Ḷng hiếu khách tự nhiên

 

Alaska là một vùng đất đẹp thu hút nhiều du khách, nhưng cũng là một vùng rộng lớn thưa dân. Ngày kia, một du khách lái xe đi thăm các thắng cảnh thiên nhiên. Quá măi mê ngắm cảnh, xe của ông lạc vào một vùng hoang vu. Rủi thay chính lúc đó xe ông bị hư. Sau một hồi lâu t́m kiếm, ông may mắn gặp được một nông trại và xin ông chủ nông trại ấy giúp sửa dùm chiếc xe. Người chủ nông trại nhanh nhẹn lấy đồ nghề ra. Nửa giờ sau xe chạy được. Người du khách móc ví tiền ra, hỏi:

 

- Tôi phải trả công cho ông bao nhiêu?

- Thôi, khỏi phải trả chi cả.

- Nhưng tôi thấy có bổn phận trả lại cho ông điều ông đă làm cho tôi.

- Th́ ông đă trả rồi đó.

- Xin lỗi, tôi chưa hiểu ông muốn nói ǵ?

- Ở nơi hoang vu này, tôi rất cô đơn nên cần có bạn. Ông đă cho tôi có dịp làm bạn với ông suốt một giờ đồng hồ vừa qua.

 

b) Bản năng giúp người khác

 

Larry Skutnik là một người có tính nhút nhát làm việc cho một công sở ở Washington. Chiều ngày 13 tháng giêng năm 1982, một trận băo tuyết rất lớn đổ xuống thành phố này. Xe anh đang trên đường về nhà th́ bị kẹt trên cầu bắt qua sông Potomac. Lư do là có một chiếc máy bay chở 79 người đă đâm đầu xuống sông. Anh bước khỏi xe để quan sát và thấy có 3 người đang bám vào đuôi chiếc máy bay đang ch́m dần xuống nước. Một chiếc trực thăng đă đến kịp. 3 người ấy leo lên trực thăng. Nhưng chỉ 2 người bám dính, c̣n người thứ ba, một phụ nữ, vuột tay rơi trở lại xuống nước.

 

Không chút ngần ngại, Larry Skutnik nhảy xuống sông, lặn xuống ḍng nước lạnh cóng để t́m kiếm nạn nhân. Một lúc sau anh đă t́m được và đưa bà này lên bờ.

 

Tất cả những diễn tiến của cảnh đó đều được thu h́nh và sau đó được đưa lên truyền h́nh. Mọi người đều ca ngợi anh là một vị anh hùng. Sáng hôm sau, một phóng viên tới phỏng vấn:

- Do đâu mà anh đă làm được một hành động anh hùng như thế?

- Quả thực hai chữ "anh hùng" làm tôi xấu hổ quá. Tôi đâu có cố gắng ǵ đâu, chỉ là phản xạ tự nhiên thôi.

 

Anh hùng thật là người làm hành động anh hùng một cách tự nhiên như phản xạ. Người tốt thật là người làm việc tốt một cách rất tự nhiên.

 

Lạy Chúa, trên thế giới ngày nay, chiến tranh và khủng bố, hận thù và bạo lực vẫn c̣n đang hoành hành ở nhiều nơi, gây ra tang tóc và đau khổ cho biết bao gia đ́nh, xin cho đức bác ái của Chúa Kitô tác động đến mọi suy nghĩ, lời nói và việc làm của mỗi con người chúng con.

 

Lm. Carôlô Hồ Bặc Xái

* * * * * *   * * * * * *